ΙΕΡΗ ΚΑΤΗΧΗΣΗ

ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ

ΤΟ ΙΕΡΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ (ΤΟ ΠΙΣΤΕΥΩ)

 

Μεταγλώτισση στην Νεοελληνική

(συνέχεια από το προηγούμενο)

Υπό Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Διον. Δράγα, δφ, δθ, δθ

 

32. Τι ομολογούμε με το 3ο άρθρο του Συμβόλου της πίστεως, δηλ. το «δι ημάς τους ανθρώπους και δια την ημετέραν σωτηρίαν κατελθόντα εκ των ουρανών και σαρκωθέντα εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου»;

Με το άρθρο 3 πιστεύουμε και ομολογούμε ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός ο υιός και λόγος του Θεού κατέβηκε από τους ουρανούς και ενσαρκώθηκε από το Άγιο Πνεύμα και την Παρθένο Μαρία και ότι διαπλάστηκε από το αγνό και παρθενικό αίμα της παρθένου Μαρίας που τον κυοφόρησε κατά τρόπο υπερφυσικό αμέσως από την στιγμή που δέχτηκε το χαιρετισμό του αγγέλου και πρόφερε τα λόγια «Ιδού η δούλη του Κυρίου γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ. 1:38).

33. Τι λέει το Ευαγγέλιο σχετικά με την κάθοδο του Χριστού από τον ουρανό;

Ο Ιωάννης ο ευαγγελιστής αναφέρει αυτά που λέει ο Χριστός για τον εαυτόν του: «Κανένας δεν ανέβηκε στον ουρανό παρά μόνο ο υιός του ανθρώπου που κατέβηκε από τον ουρανό και είναι τώρα στον ουρανό» (Ιωάν. 3:13, 31, 13:3, 16:28, Ι Κορ. 15:47).

34. Τι αναφέρει ο ευαγγελιστής Λουκάς σχετικά με την παρθένο Μαρία σαν την μητέρα του Κυρίου Ιησού Χριστού;

Ο ευαγγελιστής Λουκάς λέει, ότι η παρθένος Μαρία πήγε και συνάντησε την Ελισάβετ και η Ελισάβετ γεμάτη από το Άγιο Πνεύμα φώναξε με μια μεγάλη φωνή και της είπε: «Εσύ είσαι η ευλογημένη ανάμεσα στις γυναίκες και ευλογημένος είναι και ο καρπός της κοιλίας σου. Πως συνέβηκε σε μένα αυτό, να έλθει σε μένα η μητέρα του Κυρίου μου; Γιατί όπως ακούστηκε η φωνή του χαιρετισμού σου στην ακοή μου, σκίρτησε το βρέφος από αγαλλίαση μέσα στην κοιλία μου. Ευλογημένη είναι εκείνη που πίστεψε στα λόγια που της ειπώθηκαν εκ μέρους του Κυρίου» (Λουκ. 1:39-43).

35. Τι ομολογούμε όταν λέμε «εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου;»

Όταν το λέμε αυτό εννοούμε ότι το Άγιο Πνεύμα που αγιάζει και ζωογονεί τα πάντα, και που ζωογόνησε ολόκληρη την κτίση κατά την δημιουργία και την έκανε ικανή να φανερώσει την πρώτη ζωή στον κόσμο, αγίασε και ζωογόνησε την παρθενική μήτρα της αειπάρθενου Μαρίας και έγινε η δημιουργική αιτία της ενσαρκώσεως και ενανθρωπήσεως του Θείου Λόγου, έτσι ώστε να διαπλαστεί ο νέος Αδάμ και να παρουσιάσει η ανθρωπότητα στον Λόγο του Θεού έναν τέλειο και αναμάρτητο άνθρωπο.

36. Τι ομολογούμε με την λέξη «ἐνανθρωπήσαντα;»

Με την λέξη «ενανθρωπήσαντα» ομολογούμε, ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός ο Λόγος του Θεού που είναι τέλειος Θεός, έγινε τέλειος άνθρωπος και έτσι είναι Θεάνθρωπος. Επίσης ομολογούμε ότι σαν τέλειος άνθρωπος έχει λογική ψυχή, ότι η θεία φύση και η ανθρώπινη φύση ενώθηκαν σε μια υπόσταση χωρίς να επέλθει σύγχυση, μετατροπή, διαίρεση, χωρισμός και αλλοίωση, και ότι κάθε μια από τις δύο φύσεις τήρησε τα ιδιώματά της. Το χωρίς σύγχυση σημαίνει ότι η μία φύση δεν παίρνει την θέση της άλλης. Το χωρίς μετατροπή σημαίνει ότι καμιά από τις δύο φύσεις δεν μετατρέπεται σε κάποια άλλη. Το χωρίς διαίρεση σημαίνει ότι καμιά από τις δύο φύσεις δεν αποσπάται από την άλλη, και το χωρίς χωρισμό, ότι καμιά δεν αποχωρίζεται από την άλλη. Το χωρίς αλλοίωση σημαίνει ότι δεν αλλοιώνονται οι φύσεις αλλά παραμένουν πάντοτε όπως είναι.

37. Τι πιστεύουμε και ομολογούμε σχετικά με την Παρθένο Μαρία;

Σχετικά με την Παρθένο Μαρία πιστεύουμε και ομολογούμε ότι ήταν η ευλογημένη ανάμεσα στις γυναίκες και ότι είχε εκλεχθεί μέσα από όλες τις γενεές. Επίσης ότι ήταν παρθένος πριν από τον τόκο, και παρθένος κατά τον τόκο και  παρέμεινε παρθένος και μετά τον τόκο. Για τον λόγο αυτό λέγεται «αείπαις» (αιώνιο παιδί) και «αειπάρθενος» και κατ΄ εξοχήν Παρθένος,[1] και ότι γέννησε Θεό που εξανθρώπισε και αναδείχτηκε «Θεοτόκος.»

38. Τι ομολογούμε με το άρθρο 4 του ιερού Συμβόλου της πίστεως, «σταυρωθέντα τε υπέρ ημών επί Ποντίου Πιλάτου και παθόντα και ταφέντα;»

Με το άρθρο 4 του Συμβόλου της πίστεως πιστεύουμε και ομολογούμε ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός αφού έγινε άνθρωπος σταυρώθηκε για την σωτηρία του ανθρωπίνου γένους την εποχή του Πόντιου Πιλάτου, του ηγεμόνα της Ιουδαίας. Επίσης, ότι έπαθε σαν άνθρωπος ενώ ήταν απαθής στην θεότητά του. Και ότι υπέμεινε τον θάνατο εκούσια για το χατίρι μας και ότι ενταφιάστηκε στον τάφο σωματικά, ενώ ήταν στον Άδη με την ψυχή σαν Θεός, και στον παράδεισο με τον ληστή και υπήρχε και στον θρόνο με τον πατέρα και το πνεύμα, εκπληρώνοντας τα πάντα ως απερίγραπτος.

39. Τι άλλο ομολογούμε με το άρθρο 4;

Ομολογούμε ότι ο Ιησούς με τον σταυρικό θάνατό του προξένησε την συνδιαλλαγή του ανθρώπου προς τον Θεό προσφέροντας τον εαυτόν του στον Πατέρα ως άμωμη θυσία για την ζωή και την σωτηρία του κόσμου. Γι’ αυτό ακριβώς όσοι πιστεύουν σε αυτόν σώζονται,[2] ενώ οι άπιστοι κολάζονται κάτω από το βάρος του προπατορικού αμαρτήματος και των ιδιαιτέρων αμαρτημάτων. Επίσης ομολογούμε ότι δικαιούμαστε ενώπιον του Θεού και λυτρωνόμαστε μόνο με την θυσία αυτή, ενώ κάθε άλλη θυσία του παλαιού νόμου καταργήθηκε ολοκληρωτικά σαν σκιά. Ότι με τον σταυρικό θάνατο του Σωτήρα Χριστού συμπληρώθηκε το έργο της θείας οικονομίας.  Και ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ο μέγας Αρχιερέας που αναστήθηκε Αρχιερέας είναι Αρχιερέας κατά την τάξη Μελχισεδέκ σύμφωνα με τις Γραφές, εφ’ όσον εισήλθε στα άγια των αγίων εφάπαξ και βρήκε αιώνια λύτρωση, ενώ η αρχιεροσύνη του Ααρών καταργήθηκε.

40. Ποια είναι τα αποτελέσματα του σταυρικού θανάτου του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού;

Τα κοσμοσωτήρια αποτελέσματα του πολύτιμου αίματος του λυτρωτή μας που χύθηκε επάνω στον σταυρό είναι τα εξής:

α) εξαγνισμός από την αμαρτία (Ιωάν. 1:7, Εβρ. 9:13, 14 κτλ),

β) απελευθέρωση από την αμαρτία (Ρωμ. 6:20), και από τον πατέρα της τον διάβολο (Β Τιμ. 2:26 κτλ.),

γ) εξαγορά και απολύτρωση από την κατάρα (Γαλ. 3:13, Α Κορ. 6:20, 7:28 κ.αλλ.),

δ) συμφιλίωση με τον Θεό (Κολ. 1:19, 22, Ρωμ. 5:10, κ.άλλ.),

ε) σύνδεση με τον Θεό μέσω της Καινής Διαθήκης (Εβρ. 9:15, 12:24, Εφ. 2:13-18),

στ) υιοθεσία και οικειότητα του ανθρώπου σε σχέση με τον Θεό (Γαλ. 4:4, Εφ. 2:19, Β Πέτρ. 1:4),

ζ) αγιασμός στην παρούσα ζωή με την χάρη του Θεού (Α Πέτρ. 2:24, Εφ. 5:25-27, Κολ. 1:21-22, Τιτ. 2:14) και

η) κληρονομιά αιώνιας δόξας και μακαριότητας (Ιωάν. 3:14, 15, Ρωμ. 5:10, Εβρ. 2:10).

41. Τι ομολογούμε με το άρθρο 5 του Συμβόλου, «και αναστάντα τη Τρίτη ημέρα κατά τας Γραφάς;»

Με το άρθρο 5 του ιερού Συμβόλου πιστεύουμε και ομολογούμε α) ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός, η ζωή των πάντων, αναστήθηκε εκ νεκρών την Τρίτη ημέρα,[3] όπως το προείπε ο ίδιος και όπως το προαναγγείλανε οι άγιες Γραφές,[4] και β) ότι θα σηκώσει και θα αναστήσει και εμάς κατά την έσχατη ημέρα, και έτσι θα γίνει πρωτότοκος των νεκρών, όπως έγινε και πρωτότοκος της κτίσης και ότι θα είναι ο Κύριος των ζώντων και των νεκρών.

42. Τι ομολογούμε με το άρθρο 6 του ιερού Συμβόλου της πίστεως, «και ανελθόντα εις τους ουρανούς και καθεζόμενον εκ δεξιών του Πατρός;»

Με το άρθρο 6 του ιερού Συμβόλου της πίστεως πιστεύουμε και ομολογούμε ότι ο Κύριος Ιησούς Χριστός που αναστήθηκε εκ νεκρών αναλήφθηκε με δόξα στους ουρανούς και κάθισε στα δεξιά του Θεού και Πατέρα. Επίσης ομολογούμε ότι για 40 μέρες εμφανιζόταν στους άγιους μαθητές του και αποστόλους και ότι όταν αναλήφθηκε είχε την σάρκα που ανέλαβε την οποία και θέωσε.[5]

43. Τι ομολογούμε με το άρθρο 7 του ιερού Συμβόλου της πίστεως, «και πάλιν ερχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς ου της βασιλείας ουκ έσται τέλος;»

Με το άρθρο 7 του ιερού Συμβόλου ομολογούμε ότι πιστεύουμε στην δεύτερη παρουσία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, η οποία θα είναι γεμάτη με θεία δόξα και δύναμη, και κατά την οποία θα κρίνει τους ζώντες και τους νεκρούς σαν δίκαιος κριτής, και θα ανταποδώσει στον καθένα τους κατά τα έργα του. Επίσης ομολογούμε ότι θα ανταμείψει τους δίκαιους χαρίζοντάς τους αιώνια ζωή, και θα τιμωρήσει τους αμαρτωλούς καταδικάζοντάς τους σε αιώνια κόλαση, όπως το προείπε ο ίδιος: «Όταν έλθει ο Υιός του ανθρώπου με τήν δόξα του, και όλοι οι άγιοι άγγελοι μαζί του, τότε θα καθίσει στον θρόνο της δόξας του και συγκεντρωθούν μπροστά του όλα τα έθνη, και θα ξεχωρίσει...» (Ματθ. 25:31-46). Είπε επίσης, ότι όπως εξέρχεται η αστραπή από την ανατολή και φαίνεται μέχρι την δύση, έτσι θα είναι και στην παρουσία του Υιού του ανθρώπου»(Ματθ. 24:27).

44. Τι ομολογούμε με το άρθρο 8 του Συμβόλου της πίστεως, «Και εις το Πνεύμα το Άγιον, το Κύριον, το Ζωοποιόν, το εκ του Πατρός εκπορευόμενον, το συν Πατρί και Υιώ συμπροσκυνούμενον και συνδοξαζόμενον το λαλήσαν δια των προφητών;»

Με το άρθρο 8 του ιερού Συμβόλου της πίστεως ομολογούμε και πιστεύουμε και εις το Άγιο Πνεύμα. Διότι το Άγιο Πνεύμα είναι Θεός Κύριος. Είναι το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας. Είναι ομοούσιο με τον Πατέρα. Είναι άγιο και Κύριο, όπως άγιος Κύριος είναι ο Πατήρ και άγιος Κύριος ο Υιός. Προσκυνείται και δοξάζεται μαζί με τον Πατέρα και τον Υιό.  Είναι ζωοποιό και γι’ αυτό ζωοποιεί ολόκληρη την νοερή (την γνωστή με την νόηση) και αισθητή (την γνωστή με τις αισθήσεις) φύση. Φωτίζει και αγιάζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο. Το Άγιο Πνεύμα χορηγεί τα πάντα. Βγάζει προφήτες. Διδάσκει σοφία. Τελειοποιεί τα πάντα. Συγκροτεί όλο τον θεσμό της Εκκλησίας. Προβάλλει τους λειτουργούς του Υψίστου, που είναι οι κληρικοί της Εκκλησίας. Θεραπεύει τις ασθένειες. Αναπληρώνει τις ελλείψεις. Θα παραμένει στην Εκκλησία μέχρι το τέλος του τρέχοντος αιώνα και θα την οδηγεί σε ολόκληρη την αλήθεια (Πραξ. 15:28).

45. Πως ονομάζεται το Άγιο Πνεύμα στην Αγία Γραφή;

Το Άγιο Πνεύμα ονομάζεται στην αγία Γραφή και Παράκλητος (Ιωάν. 14:26, 16:7), δηλαδή συνήγορος και παρήγορος (Ιωάν. 4:10), δύναμις (Λουκ. 1:35 κτλ.), χρίσμα (Α Ιωάν. 2:20 κτλ.), σφραγίδα (Εφ. 1:13 κτλ.) και δάκτυλος Θεού (Ματθ. 12:28, Λουκ. 11:20 κτλ.).

46. Τι ομολογούμε μέχρι τώρα με τα 8 πρώτα άρθρα του ιερού Συμβόλου της πίστεως;

Με τα 8 πρώτα άρθρα του ιερού Συμβόλου της πίστεως ομολογούμε ότι πιστεύουμε σε ένα τρισυπόστατο Θεό, Πατέρα, Υιό και Άγιον Πνεύμα, Τριάδα ομοούσια και αχώριστη.

49. Τι ομολογούμε αμέσως μετά με το άρθρο 9 του Συμβόλου της πίστεως, «εις μίαν, αγίαν, καθολικήν και αποστολικήν Εκκλησίαν;»

Με το άρθρο 9 του Συμβόλου της πίστεως ομολογούμε ότι μετά την πίστη στον Τριαδικό Θεό, πιστεύουμε και στην Εκκλησία του Τριαδικού Θεού, δηλαδή, στο θείο θρησκευτικό καθίδρυμα, που ίδρυσε ο Σωτήρας Χριστός και εγκαινιάσθηκε με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος κατά την ημέρα της Αγίας Πεντηκοστής, και στο σύνολο των αληθειών που διδάχθηκαν, των θεσμών, των μυστηρίων και των εντολών αυτού του θείου ιδρύματος. Πιστεύουμε επίσης ότι μόνο μέσα σε αυτήν την Εκκλησία υπάρχει η σωτηρία του κόσμου, διότι ο σκοπός της ίδρυσης της και της αποστολής της μέσα στον κόσμο είναι η αποκατάσταση της Βασιλείας του Θεού επάνω στην γη με την σωτηρία του ανθρώπινου γένους και της επικοινωνίας του με τον Θεό.

50. Γιατί λέμε ότι πιστεύουμε στην Εκκλησία;

Λέμε ότι πιστεύουμε στην Εκκλησία, διότι χωρίς την πίστη είναι αδύνατο να κατανοήσουμε και να δεχτούμε την σωτηρία του ανθρωπίνου γένους που συντελείται μέσα της, αλλά και να δεχτούμε όλα τα μυστήρια που τελούνται για την σωτηρία και τον αγιασμό του ανθρώπου, ακόμη και όλες τις αλήθειες που διδάσκει η Εκκλησία. Αφού λοιπόν είναι αδύνατο να κατανοήσουμε τα μυστήρια του Θεού, οφείλουμε να πιστεύουμε στην Εκκλησία που διδάχτηκε και βεβαιώθηκε από το Άγιο Πνεύμα για την δύναμη και την ενέργειά τους.

51. Τι εννοούμε όταν λέμε «εἰς μίαν Εκκλησίαν;»

Όταν λέμε «εις μίαν Εκκλησίαν» εννοούμε το ένα και μόνο θρησκευτικό καθίδρυμα το οποίο ιδρύθηκε και εγκαινιάστηκε επάνω στη γη από τον Σωτήρα Χριστό και το Άγιο Πνεύμα, του οποίου κεφαλή είναι ο Χριστός. Εννοούμε δηλαδή την μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία, της οποίας νυμφίος είναι ο Χριστός. Και κατά συνέπεια, εφ’ όσον υπάρχει ένας νυμφίος, μία είναι και η νύμφη.

52. Αποτελούν συνεπώς οι πολλές εκκλησίες που υπάρχουν σε πολλά μέρη του κόσμου μίαν Εκκλησίαν;

Μάλιστα. Όλες οι (τοπικές) εκκλησίες στα διάφορα μέρη του κόσμου αποτελούν την μία, αγία Εκκλησία, διότι ομολογούν την μία και την αυτή ομολογία πίστεως, και βγήκαν από την μία και την αυτή Εκκλησία, με την οποία παραμένουν αδιαίρετα ενωμένες. Ο τόπος λοιπόν είναι ανίσχυρος να διαιρέσει την ενότητα της Εκκλησίας, εφ’ όσον η συμφωνία του πνεύματος υπάρχει μέσα τους.

53. Τι εννοούμε όταν λέμε «αγίαν Εκκλησίαν;»

Εννοούμε και ομολογούμε ότι η μία Εκκλησία του Χριστού είναι αγία, α) διότι ο Σωτήρας και ιδρυτής της την αγίασε καθαρίζοντάς την με το ίδιο του το αίμα, ώστε να παραστήσει μαζί του την Εκκλησία ένδοξη, χωρίς σπίλο ή ρυτίδα, ή οτιδήποτε τέτοιο (ψεγάδι), αλλά να είναι αγία και άμωμη (Εφ. 5:27), και β) διότι την εγκαινίασε και την αγίασε το Άγιο Πνεύμα, το οποίο παραμένει μέσα της καθ’ όλη την διάρκεια του τρέχοντος αιώνα  και την αγιάζει συνεχώς.

54. Τι εννοούμε όταν λέμε «καθολικήν Εκκλησίαν;»

Όταν λέμε «καθολική» εννοούμε ότι το θείο αυτό θρησκευτικό καθίδρυμα του Σωτήρα Χριστού, που είναι ενιαίο και άγιο, είναι καθολικό γιατί περιλαμβάνει όλους εκείνους που πιστεύουν στον Χριστό και έχει σαν προορισμό να περιλάβει ολόκληρη την ανθρωπότητα, για να την αγιάσει και να την σώσει και να την ενώσει με το σώμα του Χριστού. Επίσης ομολογούμε ότι όλες οι Εκκλησίες που ομολογούν την ίδια ομολογία είναι η μία και η αυτή αγία του Χριστού Εκκλησία γιατί αποτελεί ένα σώμα Χριστού.

55. Τι εννοούμε όταν λέμε «αποστολικήν Εκκλησίαν;»

Με το νέο αυτό χαρακτηριστικό εννοούμε και ομολογούμε ότι η μία, αγία, καθολική Εκκλησία είναι η Εκκλησία που ιδρύθηκε από τους αγίους Αποστόλους μέσα από όλα τα έθνη. Λέγεται αποστολική η Εκκλησία του Χριστού, όχι διότι είναι καθίδρυμα που ανήκει στους αποστόλους, αλλά για να την ομολογήσουμε και να την προσδιορίσουμε με ακριβολογία, ότι δηλαδή η μία, αγία και καθολική Εκκλησία είναι η Εκκλησία του Χριστού που ιδρύθηκε από τους αγίου Αποστόλους του μέσα από όλα τα έθνη.

56. Τι ομολογούμε με το άρθρο 10 του ιερού Συμβόλου της πίστεως, «ομολογώ εν βάπτισμα εις άφεσιν αμαρτιών;»

Με το άρθρο 10 του ιερού Συμβόλου της πίστεως ομολογούμε ότι υπάρχει ένα και μόνο βάπτισμα για την άφεση αμαρτιών, το βάπτισμα της μίας, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας, που τελείται μέσα σ’ αυτήν κατά την ρητή εντολή του Σωτήρα Χριστού,, την διδασκαλία των Αποστόλων και την διάταξη της Εκκλησίας, και συνεπώς κανένα άλλο βάπτισμα δεν χορηγεί άφεση αμαρτιών.

57. Τι ομολογούμε με το άρθρο 11 του ιερού Συμβόλου της πίστεως, «Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών;»

Με το άρθρο 11 του ιερού Συμβόλου ομολογούμε ότι προσδοκούμε ανάσταση νεκρών, η οποία, σύμφωνα με τις Γραφές, θα γίνει κατά την ημέρα της κρίσεως, κατά την οποίαν ο Χριστός που έρχεται με δόξα θα κρίνει τον κόσμο, οπότε και όλοι οι άνθρωποι θα αναστηθούν μεταφέροντας το σώμα με το οποίο έζησε ο καθένας τους στον κόσμο (Ιωάν. 5:25-28, 29, Ιώβ 19:25, και Α Κορ. 15:14, 19, 20, 28, 51, και Β Κορ. 5:10).

58. Τι ομολογούμε με το άρθρο 12 του ιερού Συμβόλου της πίστεως, «και ζωήν του μέλλοντος αιώνος;»

Με το άρθρο 12 του ιερού Συμβόλου της πίστεως ομολογούμε ότι οι βαπτισμένοι στο βάπτισμα του Χριστού περιμένουμε, σύμφωνα με τις άγιες Γραφές, την μέλλουσα και αιώνια ζωή, που δεν έχει ούτε λήξη ούτε τέλος, και η οποία είναι ο τελικός σκοπός του απολυτρωτικού έργου του Σωτήρα Χριστού (Α Κορ. 2:9, Ρωμ. 14:17, Ματθ. 12:30, Α Κορ. 15:31).

   

 


[1] Βλ. Αμβρόσιος, de just. T. Virg. 8, Αυγουστίνος, de Virginitate 4, Κύριλλος Ιεροσολύμων, Ιερά Κατήχησις, 12:15, Αθανάσιος, εἰς τὸ Λουκάν 1:58, Επιφάνιος, Κατά Αιρέσεων 78, 5. Η παρθενία της Θεοτόκου δεν έγινε αποδεκτή από τούς Ευνομιανούς αιρετικούς (βλ. Φιλοστόργιος, Εκκλ. Ιστορία 6:2, από τους οπαδούς του Ελβιδίου (Ιερωνύμου, ad Helvidium, και τους οπαδούς της αιρέσεως των αντιδικομαριανιτών (βλ. Επιφάνιος, Κατά Αιρέσεων  77).

[2] Ιωάν. 3:16, Α Ιωάν. 2:2, 4:14, Β Κορ., 5:14, Εβρ. 2:9, Ρωμ. 2:18, Τίτος 2:6, Κολοσσα. 1:20, Εφεσ. 1:10, 2:13-22. Βλ. και Χρυσόστομος, Σχόλια εἰς τὴν Προς Εβραίους 4:2, and Σχόλια στην Προς Τιμόθεον 7:1, και Θεοδωρήτου Ερωτήματα στην Έξοδο, ερ. 22. Επιτομή Θ. δογμ. 6)

[3] Λουκ. 24:34, «ότι πράγματι αναστήθηκε ο Κύριος και παρουσιάστηκε στον Σίμωνα,» και Ιωάν. 20:18-25, «έρχεται η Μαρία η Μαγδαληνή και αναγγέλλει στους μαθητές ότι είδε τον Κύριο.» Βλ. και 20:21-23, Πραξ. 1:3-10, και Α Κορ. 15:14.

[4]  Η διαμονή του Ιωνά στην κοιλιά του κήτους σηματοδοτούσε την ταφή του Σωτήρα , και η έξοδός του, την ανάσταση, όπως το είπε ο ίδιος, ότι δηλαδή δεν θα δοθεί κανένα άλλο σημάδι (στους Ιουδαίους) από το σημάδι του Ιωνά του προφήτη (Λουκ. 11:29 και Λουκ. 24, «έτσι έπρεπε να πάθει ο Χριστός και να αναστηθεί την Τρίτη ημέρα ...»).   

[5] Ο Δαμασκηνός λέει ότι «η θεομήτωρ πρόσφερε στον πλάστη να διαπλαστεί με υπερφυσικό τρόπο και να γίνει άνθρωπος ο Θεός και δημιουργός του σύμπαντος για να θεώσει αυτό που ανέλαβε (την ανθρωπότητα), και να διασώσει  η ένωση αυτά που ενώθηκαν» (Εκθ. Όρθ. Πίστεως 2,9, 3,70). 

 

 

 

SACRED CATECHISM OF ST. NEKTARIOS

THE SACRED SYMBOL OF THE FAITH (THE CREED)

Translated from the Greek original

(Continued from the previous one)

By

Protopresbyter George Dion. Dragas, PhD, DD, DTH

 

32. What do we confess through the 3rd article of the Symbol of the Faith, i.e. “who for us and for our salvation came down from heaven and was incarnate from the Holy Spirit and the Virgin Mary and became man?

Through the 3rd article we believe and confess, that the Lord Jesus Christ, the Son and Word of God, came down from heaven and became incarnate from the Holy Spirit and the Virgin Mary, being fashioned from the pure and virginal bloods of the Virgin Mary who became pregnant with him in a supernatural manner as soon as she accepted the message of the angel and pronounced the words, “Behold the servant of the Lord, let it be done to me according to your word” (Luke 1:38).

33. What does the Sacred Gospel say about the descent from heaven of the Lord Jesus Christ?

John the Evangelist relates what Jesus Christ says about himself. “No one ascended into heaven except the one who descended from heaven, the Son of man who is in heaven” (John 3:13, 31. 13:3, 16:28, I Cor. 15:47).

34. What does Luke the Evangelist relate about the Virgin Mary as the mother of the Lord Jesus Christ?

Luke the Evangelist says, that the Virgin Mary went to Elizabeth and greeted her, and that Elizabeth. Having been filled with the Holy Spirit, shouted with a great shout and said, “Blessed are you among women, and blessed is the fruit of your belly. Blessed indeed is she who believed in what was said to her from the Lord” (Luke 1:39-43).

35. What do we confess when we say, “from the Holy Spirit and Mary the Virgin?”

We mean this: that the Holy Spirit who sanctifies and vivifies all things, who vivified the entire creaturely realm at the creation and showed it to be able to produce the first life in the world, sanctified and vivified the virginal womb of the ever-virgin Mary and became the creative cause of the incarnation and inhomination of the Divine Word, so that the new Adam might be formed and humanity might present to the Word of God a perfect and sinless man.

36. What do we confess by the word “inhominated (became man)?”

By the word, “inhominated (became man)” we confess. That the Lord Jesus Christ, the word of God, being perfect God, became perfect man and is God-man; that as perfect man he has a rational soul; that the divine and human natures were united in one hypostasis (i.e. person, or particular existence) without confusion, without change, without division, without separation and without mutation; and that each nature retained its own peculiar characteristics. “Without confusion” means without the one being taken instead of the other. “Without change” means that no one was changed into the other. “Without division” means that the one was not severed from the other. “Without separation” means that the one was not separated from the other; and “Without mutation,” that they are not altered but remain eternally as they are.

37. What do we believe and confess about the Virgin Mary?

Regarding the Virgin Mary we believe and confess, that she was blessed among women and was elected out of all the generations; that she was a virgin before she gave birth, and at the time of giving birth, and again that she remained a virgin after having given birth. Therefore she is called “ever-young-maiden” (aeipais) and “ever-virgin” (aeiparthenos) and Virgin par excellence, because she gave birth to God-become-man[1] and was shown to be God-bearer (Theotokos).[2]

38. What do we confess through article 4 of the Symbol of the Faith, “He was crucified for us under Pontius Pilate and suffered and was buried?”

We believe and confess through article 4 of the Symbol of the Faith that the Lord, Jesus Christ, having been inhominated, for the salvation of the human race[3]  under Pontius Pilate the governor of Judea; that he suffered as man, although he is impassible in his Godhead; that he underwent death for us, and was buried bodily, while he was in Hades as God with a soul, and in paradise with a thief and existing with the Father and the Spirit on a throne, fulfilling all things as indescribable.

39. What else do we confess through article 4?

We confess that Jesus through his death on a cross reconciled humanity with God, having offered himself to the Father as a pure sacrifice for the life and salvation of the world;[4] For this reason all who believe in him are saved,[5] while all who disbelieved in him are punished, being under the weight of the ancestral sin and their own sins.  It is only through this sacrifice that we are justified before God and are redeemed; that every other sacrifice of the old Law, being a shadow, ceased for ever as unprofitable; that through Christ the Savior’s death on the cross the work of the divine dispensation (economy) was complete; and finally that the Lord Jesus Christ is the Great High Priest, the High Priest who was raised after the order of Melchizedek according to the Scriptures, who entered once for all into the Holy of Holies and found eternal redemption and therefore the High-priesthood of Aaron has been abolished.

40. What are the results of the death of our Savior Jesus Christ on the cross?

The world-saving results of the precious Blood of our Savior that was shed on the Cross are the following:

a) purification from sin (John 1:7, Hebr. 9:13, 14, etc.);

b) freedom from sin (Rom. 6:20) and from its father, the devil (II Tim. 2:26, etc.);

c) purchase and redemption from the curse (Gal. 3:13, I Cor. 6:20, 7:28 etc.);

d) reconciliation with God (Col. 1:19, 22, Rom. 5:10, and elsewhere),

e) bonding with God through the new Covenant (Hebr. 9:15, 12:24, Eph. 2:13-18),

f) adoption and dwelling with God (Gal. 4:4, Eph. 2:19, II Pet. 1:4);

g) sanctification in the present life through the Lord’s grace (I Pet. 2:24, Eph. 5:25-27, Col. 1:21-22, Tit. 2:14); and

h) inheritance of eternal glory and blessedness (John 3:14, 15, Rom. 5:10, Heb. 2:10).

41. What do we confess through article 5 of the sacred Symbol: “and he rose again according to the Scriptures?”

We believe and confess through article 5 of the sacred Symbol: a) that the Lord Jesus Christ, the life of all, was resurrected from the dead,[6] on the third day, as he had said and as the Holy Scriptures had fore-announced;[7] and b) that he will make us also rise again and be resurrected on the last day, thereby becoming first-born from the dead, as he is first-born of all creation and rules over the living and the dead.

42. What do we confess through article 6 of the sacred Symbol of the Faith: “He ascended into heaven and is seated on the right hand of the Father? ”

We believe and confess through article 6 of the Symbol of the Faith that the Lord Jesus Christ, having risen from the dead, ascended in glory to the heavens and sat on the right of God the Father.[8] We also confess that for forty days he appeared to his sacred disciples and Apostles, and that at his ascension he carried with him the humanity he had assumed deifying the flesh.[9]

43. What do we mean by the words “he sat on the right of God the Father?”

By the phrase “on the right” we mean the same throne with the Father and the same glory and authority, which he had before the ages.[10]

44. What do we confess through article 7, “And he is coming again with glory to judge the living and the dead, whose kingdom will have no end?”

Through article 7 of the Symbol of the Faith we confess that we believe in the second appearance (parousia) of our Lord Jesus Christ, which will be full of glory and power; and on which he will judge the living and the dead as a righteous judge, and will pay off each one according to his deeds; and that in repaying the righteous he will grant to them eternal life, whereas in punishing the sinners he will condemn them to eternal punishment, as he had said: “When the Son of man comes in his glory and all the holy angels with him, then, he will sit on the throne of his glory and all the nations will be gathered before him and he will separate…” (Matth. 25:31-46); and that as a lightening comes out of the East and appears as far as the West, so will be the appearance of the Son of man” (Matth. 24:27).

45. What do we confess through article 8 of the Symbol of the Faith: “An in the Holy Spirit, the Lord, the Creator of Life, who proceeds from the Father, is worshipped and glorified together with the Father and the Son, and spoke through the prophets?”

Through article 8 of the sacred Symbol we also confess and believe in the Holy Spirit. This is because the Holy Spirit is God and Lord. He is the third person of the Holy Trinity, coessential with the Father, and as the Father is holy Lord, and the Son is holy Lord, likewise the Holy Spirit is Holy Lord. He proceeds from the Father.[11] He is worshiped and glorified together with the Father and the Son. He is life-creator who enlivens the entire nature, that which relates to the mind and that which relates to the senses. He enlightens and sanctifies every human being that comes into the world. The Holy Spirit grants all things:[12] raises prophets, teaches wisdom, perfects all things, constitutes the entire institution of the Church, raises the ministers of the Most High who are the elect liturgists of the Church, cures the sick, provides what is lacking, abides in the Church in the present age and leads her into the whole truth (Acts 15:28).

46. What is the Holy Spirit called in Holy Scripture?

In Holy Scripture, the Holy Spirit is also called Paraclete (John 14:26, 16:7), which means “advocate” and “comforter” (John 4:10, etc.), “power” (Luke 1:35, etc.), “chrism” (I John 2:20, etc.), “seal” (Eph. 1:13, etc.) and “finger of God” (Matth. 12:28, Luke 11:20, etc.).

47. What do we confess, so far, through the 8 articles of the sacred Symbol of the Faith?

Through the first 8 articles of the sacred Symbol we confess that we believe in one God thrice-personal (thrice-hypostatic); Father, Son and Holy Spirit, Trinity co-essential and inseparable.

48. What do we confess through article 9 of the Symbol of the Faith: “In one, holy, catholic and apostolic Church?”

Through article 9 of the sacred Symbol we confess that after the faith in the Trinitarian God, we believe in the Church of the Trinitarian God; namely, in the divine religious institution, which was instituted by the Savior Christ and was inaugurated by the Holy Spirit on the holy day of Pentecost; and in the sum total of the taught truths, institutions, sacraments (mysteries) and commandments of this divine institution of the Church, in which alone there is salvation for the world. This is because the purpose for instituting the Church and the Church’s mission in the world is the restoration of the kingdom of God on earth through the salvation of the human race and its communication with God.

49. Why do we say that “we believe in the Church?”

We say that we believe in the Church, because without faith it is impossible to understand and to accept the salvation of the human race which is accomplished in it, and also to accept all the sacraments that are practiced for the salvation and the sanctification of man as well all the truths that are taught by her. Since, then, it is impossible to understand the mysteries of God, we ought to believe in the Church which was taught and confirmed by the Holy Spirit concerning their power and operation.

50. What do we mean when we say “in one Church?”

When we say “in one Church” we mean the one and only religious institution which was instituted and inaugurated on the earth by the Savior Christ and the Holy Spirit, the head of which is Christ; in other words, we mean the one, holy, catholic and apostolic Church, whose bridegroom is Christ himself; and hence, where there is one bridegroom, there is also one bride.

51. Do all the (local) churches that exist in the world constitute one Church?

Yes. All the (local) churches that exist in the world constitute the one holy Church, because they confess one and the same confession of faith, and have arisen from one and the same Church, with which they are indissolubly and spiritually united. Locality is unable to divide the unity of the Church, when the unanimity of the spirit unites the local churches.

52. What do we mean when we say “holy Church?”

When we say “holy Church” we mean and confess that the one Church of Christ is “holy” because: a) the Savior who instituted her sanctified her by cleansing her through his own blood, in order to present the Church to himself as glorious, as having no spot or wrinkle, or any such things, but as one that is holy and immaculate (Eph. 5:27); and b) because she was inaugurated and sanctified by the Holy Spirit who came to dwell on her and remains in her in the present age and sanctifies through all.

53. What do we mean when we say “Apostolic?”

By saying “catholic” we mean, that this divine institution of the Savior Christ, being unified and holy, is catholic as comprising all those who believe in Christ and as destined to include the entire human race, in order to sanctify it and save it and unite it with the body of Christ. In addition, we confess that all the churches that exist everywhere, which confess the same confession are the one and the same holy Church of Christ as Christ’s one body.

54. What do we mean when we say “apostolic?”

Through this new characteristic, we understand and confess that the one catholic Church is the Church that was instituted by the holy Apostles among the nations. We call her “apostolic” not because the Church of Christ is an institution belonging to the Apostles, but because the one, holy and catholic Church was instituted by Christ’s holy Apostles from among all nations.

55. What do we confess through article 10 of the sacred Symbol of the Faith, “I confess one baptism for the remission of sins?”

Through article 10 of the sacred Symbol of the faith, we confess that there is one an only baptism for the remission of sins, the baptism of the one, holy, catholic and apostolic Church, which is practiced in her according to the explicit teaching of the holy Apostles and the ordinance of the Church, and that no other baptism confers remission of sins.[13]

56. What do we confess through article 11 of the sacred Symbol of the Faith, “I expect the resurrection of the dead?”

Through article 11 of the sacred Symbol we confess that we expect the resurrection of the dead, which will take place according to the Scriptures on the Day of Judgment, when Christ, coming in glory, will judge the world, because all human beings will be resurrected bearing the body which everyone had during his life in the world.[14]

57. What do we confess through article 12 of the sacred Symbol of the Faith, “and (I expect) the life of the age to come?”

Through article 12 of the sacred Symbol of the faith, we confess that those of us who were baptized into Christ expect, according to the Scriptures, a future and eternal life, unceasing and unending, which is the end and the scope of the redemptive work of the Savior Christ.[15]


[1] Cf. Ambrose, de just. T. Virg. 8, Augustine, de Virgin. 4, Cyril of Jerusalem, Sacred Catechism, 12:15, Athanasios, on Luke 1:58, Epiphanios, Her. 78, 5. The virginity of the Mother of God was denied by the Eunomian heretics (Philostorgios, Eccl. Hist. 6:2, by the followers of Elvidios and those who are from the heresy of the Antidikomarianitai (Epiphanios. Haer. 77).

[2] See Appendix 19.

[3] Cf. 1 Tim. 2:5, “For there is one God, and one mediator between God and human beings, the man Jesus Christ, who gave himself a ransom for all.”

[4] Hebr. 7:24: “but Jesus Christ, inasmuch as he remains for ever, has the priesthood inviolable; and consequently he is able to the uttermost those who come to God through him, being always alive and interceding for them.”

[5] John 3:16, I John 2:2, 4:14, II Cor. 5:14, Heb. 2:9, Rom. 2:18, Titus 2:6, Col. 1:20, Eph. 1:10, 2:13-22. Cf. Chrysostom’s Commentary on the Epistle to the Hebrews, 4:2, and Commentary on Timothy Hom. 7:1, and Theodoret Questions in Exodus 22. Epitome 9 dogma 6).

[6] Cf. Luke 24:34, “that Christ truly arose and appeared to Simon;” John 20:18-25, “Mary Magdalene also comes and announces to the disciples that she has seen the Lord.” Cf. also 20:21-23, Acts 1: 3-10 andf I Cor. 15:14.    

[7] Jonah’s entry into the belly of the sea beast signified the burial of the Savior, and his exit from it signified his resurrection, as the Savior himself said, namely, that no other sign will be given to them except that given to the prophet Jonah (Luke 11:29, and Luke 24:46, “thus Christ had to suffer and to be raised from the dead on the third day…etc.”).

[8] Cf. Col. 3:1-4, “where Christ is sitting on the right of God…etc.”

[9] John Damascene says “this mother of God supplied in a supernatural way the possibility to the creator to be created and to God who made everything to be inhominated and to deify what he assumed, while preserving those that were united in the union” (Accurate Exposition of the Orthodox Faith, II:9, III:70).

[10] “Cf. John 17:5, “And now you Father glorify me with the glory which I had beside you before the world began” (John 17:5); and “All authority has been given to me in heaven and on earth” (Matth. 28:18). 

[11] “When the Paraclete comes, whom I will send to you from the Father, the Spirit of truth, who proceeds from the Father, he will bear witness about me” (John 15:26 and cf. II Pet. 3:19, Acts 5:3-4, John 15:16, II Pet.1:21, Tit. 3:5, John 14:26, Pgil. 2:13, Is. 11:2 and Gal. 5:22, where there is information about the gifts of the Holy Spirit.

[12] The Apostle Paul speaks in his 1st Epistle to the Corinthians about “divisions of charismas, but the same Spirit; and also, divisions of ministries but the same Lord; and divisions of operations, but the same God, who works out all things in all” (ch. 12:4, and cf. Acts 5:3). 

[13] Cf. John 1:26-27.

[14] Cf. John 5:25-28, 29, Job 19:25, I Cor. 15:14, 19, 20, 28, 51 and II Cor. 5:10.

[15] Cf. I Cor. 2:9, Rom. 14:17, Matth. 12:30, I Cor. 15:31.