SACRED
CATECHISM OF ST. NEKTARIOS
THE SACRED
SYMBOL OF THE FAITH (THE CREED)
Translated
from the Greek original
By
Protopresbyter
George Dion. Dragas, PhD, DD, DTH
1. What is the Symbol of the Faith?
The Symbol of the Faith is
a confession of the faith of the Holy Catholic and Apostolic Church and a dogmatic Statement of faith, in
which contains the truths which the Church received from the Holy Apostles, the
Disciples of Christ the Savior.
These truths as dogmas of
the Church have been preserved pure, immaculate and blameless, as it were, in a
sacred ark, in the bosom of the One, Holy, Catholic and Apostolic Church.
The local Churches
formulated the divine truths transmitted to them into rules of faith, and used
them as symbols for confessing the orthodox faith and distinguishing the
orthodox believers.
Speaking about these
rules, Origen refers to such a symbol as follows: This rule is the common
teaching in all the Churches, delivered as such by the Holy Apostles and
preserved by succession in them up until this day.
The type of this sacred
Symbol, commonly used in the Church today is the one formulated by the 1st
and the 2nd Ecumenical Synods as the common confession of those
Christians who hold the orthodox (right) faith in accord with the ancient confessions.
The 1st Synod was summoned at Nicaea and formulated the dogmatic statement
(horos) of the true and orthodox faith, which is also called Rule of
Faith, and Rule of the Church. This dogmatic statement was formulated by the 2nd
Synod, which was summoned in Constantinople, in the form in which it is today (Cf.
Gregory of Nyssa, Catechetical Oration, ch. 3).
2. What does the ecumenical Symbol of
the Faith say?
Art. 1. I believe in one God, Father Almighty,
maker of heaven and earth and of all things, visible and invisible.
Art. 2. And in one Lord Jesus Christ, the Son
of God, the only-begotten, born of the Father before all ages, light of light,
true God of true God, begotten, not created, one in being with the Father,
through whom all things were made.
Art. 3. Who for us human beings and for our
salvation came down from heaven and was incarnated by the Holy Spirit and the
Virgin Mary and was inhominated.
Art. 4. He was crucified for us under Pontius
Pilate, and suffered and was buried.
Art. 5. On the third day he rose according to
the Scriptures
Art. 6. And ascended into
heaven, and is seated at the right of the Father.
Art. 7. And is coming again with glory to
judge the living and the dead, whose kingdom will have no end.
Art. 8. And in the Holy Spirit, the Lord, the
Giver of life, who proceeds from the Father, who together with the Father and
the Son is worshiped and glorified, who spoke through the Prophets.
Art. 9. In one, holy, catholic and apostolic
Church.
Art. 10. I confess one Baptism for the forgiveness
of sins.
Art. 11. I expect the resurrection of the dead.
Art. 12. And the life of the age to come, AMEN.
An Exposition of the Articles of the Sacred Symbol of the Faith
3. What do we confess
through the 1st Article of the Symbol of the Faith?
Through the 1st
article of the Symbol of the Faith, we confess that we believe in one God,
Father Almighty, maker of all things, both visible and invisible.
4. What do we confess by
each word?
We confess by each word a
truth of our holy religion, which is necessary for confessing our orthodox
faith.
5. What do we confess by
the first word of the Sacred Symbol, I believe?
We confess by the verb I
believe that the truths of the revealed religion of Christ the Savior are
truths that surpass all comprehension, as truths that transcend every
conception and can only be approached by the mind through faith.
6. Why does the Sacred
Symbol begin with faith?
a) Because only faith leads
to God;
b) Because only faith
reconciles a human being with God;
c) Because only through
faith is God well pleased by human beings, just as the Apostle confirms by
saying, Without faith it is impossible to please God (Hebr. 1:6); and
c) Because faith is the eye
of every consciousness, which enlightens and infuses prudence; hence Isaiahs
saying, Unless you believe, you will not understand (7:9)
7. What do we confess by
saying in one God?
By the phrase in one
God we confess the unity of the Thrice-hypostatic Godhead. We confess that
the Father, the Son, and the Holy Spirit is one God, co-eternal,
co-un-originate, invulnerable and immutable and having all perfections (As soon
as you think of God, you must think of the Father, so that the doxology offered
to the Father and the Son together with the Holy Spirit might be undivided (Cyril
of Jerusalem, Catechism 6).
8. What do we mean by
the term Father?
By the term Father,
we understand that the one God who is glorified in a Trinity is a
Three-hypostatic God, and that in the Three-hypostatic Godhead we distinguish
personal properties (idiomata): Father, Son and Holy Spirit, and that
the Father is the root of the Son and the Holy Spirit; hence, through the term
Father we express, a) the personal peculiarity of God the Father as
the first person of the Holy Trinity, and b) our own kinship and relation with
our Heavenly Father on account of the adoption which we received through the
Savior Jesus Christ, because those who received Him, were given authority
to become children of God, as believers in His name (John 1:14); for
they did not receive again a spirit of servitude that causes fear, but a spirit
of adoption (Rom. 8:15). Cyril of Jerusalem says, We must not only
believe in God, but also that he is the Father of the Only-begotten, our Lord
Jesus Christ (Catechism 7).
9. What verses from Holy
Scripture do we have about the Triune God?
We have from the Holy
Gospel the very words of Christ the Savior, who, sending His holy disciples to
preach, ordered them as follows: Go and make disciples of all nations,
baptizing them in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit
(Matth. 28:19). John the Evangelist also says, There are three witnesses in
heaven the Father, the Word and the Holy Spirit, and these three are one
(I John 5:7, 8). The Apostle Paul in his Epistle to the Romans also says, That
from him, and through him and to him are all things (Rom. 11:86), thereby
declaring the three-hypostatic Godhead. In the 2nd Epistle to the Corinthians,
he also says: The grace of our Lord Jesus Christ and the love of God the
Father and the communion of the Holy Spirit be with all of you (13:13).
10. What do we confess
by the term Almighty?
We confess Gods absolute
lordship and dominion over all beings of the mind-perceived and sensual nature.
11. What do we confess
by saying maker of heaven and earth and of all things visible and invisible?
We confess that God is the
only creator of the visible and mind-perceived world, which he brought into
being from non-being by his own will and goodness.
12. What do we confess
by the 2nd article of the Symbol of the Faith?
By the second article of
the Symbol of the Faith we confess that we believe in one Lord Jesus Christ the
Son of God, the only-begotten, who was born from the Father before all the
ages, light of light, true God from true God, born not created, one in being
with the Father, through whom all things were made (John 1:1, 3:15, 6:62, 8:28,
17:5 and II Cor. 7).
13. What do we confess
by the words and in one Lord Jesus?
We believe and confess
through the words Lord Jesus: a) the Godhead of Jesus, because there
is one Lord God; b) the salvation of humanity which was accomplished by him,
because the name Jesus expresses the work of the salvation of
humanity. So, through the words Lord Jesus we confess we believe in the
God-man who is the Savior of the world.
14. What do we confess
by the designation Jesus Christ?
We confess through the
designation of the name Jesus Christ that we believe in the Messiah
who came and is to come again, the expectation of Israel and the nations, who as the Anointed (Christ) of God
would save humanity from the tyranny of the devil, and this expected Messiah is
the Lord Jesus.
15. What is the meaning
of the word Christ?
The word Christ
means coated, i.e. anointed with oil, because according to the ancient law the
priests, the kings and the prophets were anointed with precious oil and were
called christs or anointed.
16. Why was our Savior
called the Christ?
Our Savior was called the
Christ because he was exceptionally and supremely anointed above all
others, having been born priest, king and prophet. Indeed this was the case,
because he was manifested as the excellent priest, the great king and the
excellent prophet, having been anointed from his conception in the womb of the
ever-virgin Mary, and because he was the expected Messiah.
17. What does the Holy
Scripture say about Christ?
The Psalmist says: You
loved righteousness and hated lawlessness; therefore, God, your God anointed
you with the oil of gladness above your participants (Ps. 44:8). Isaiah
says: The Spirit of the Lord is upon me, on account of which he anointed
me; he sent me to declare the good news to the poor, to heal the
broken-hearted, to preach forgiveness to the captives, to restore the sight to
the blind, to send the broken ones released, to preach the acceptable year of
the Lord (Is. 61:1, 2, cf. 42:7 and Luke 4:18-20). Applying this saying of
Isaiah to himself, Christ said to those in the synagogue, that today this
Scripture has been fulfilled before your ears (Luke 4:21).
Through these words, Jesus commends himself to the Jews as the expected Messiah
or Christ the Lord.
18. Who was the first to
call Jesus the Christ in the New Testament?
Andrew was the first to
call Jesus the Messiah, when he announced to his brother Peter that he
found him: We have found the Messiah (which is translated the Christ)
(John 1:42). Then, the Samaritan woman, who spoke
with the Savior and said to him, We know that the Messiah is coming
(who is called the Christ); when he comes he will tell us all things
(John 4:21, 26). The Magi also asked, Where
is the Christ being born (Matth. 2:4)? Peter calls Jesus the Christ,
i.e. the Savior, having said to him after been questioned, You are the
Christ (=the Messiah who has been expected), the Son of the living God
(Matth. 16:16). Jesus himself calls himself the
Christ: then he directed his disciples not to tell anyone that he was Jesus
the Christ, that is, the Savior, the Messiah who was expected (ibid.)
John the Forerunner asks the Savior through his disciples, Are you the
expected one (the Messiah, the Christ), or are we to expect some other
person (Matth. 11:2)? The High-priest conjures Jesus to state in the name
of the living God and say to them, if he is the Christ, the Son of God, and
Jesus confessed that He is (Matth. 26:63,64). And the angel of the Lord,
who declared the birth of Jesus to the shepherds also named him the Christ
by saying, Today, a Savior was born to you, who is Christ the Lord
(Luke 2:11)
19. What do all the
above indicate?
All the above said indicate, that the Jews were expecting
the Messiah Christ and thought of him as Son of God and Savior of the world.
20. Does the name Messiah
(i.e. Christ) appear in the Old Testament?
In the Old Testament, it is
only in Psalm 2 where the name Messiah appears by anagogical (deductive)
interpretation. Nevertheless the name Messiah appears to be the logical
inference of all prophetic saying of the Old Testament and even of the holy
tradition of the Jews, which began with the prophetic saying of the Patriarch
Jacob. No archon will disappear from Judah or a leader from his thighs
until the coming of the one for whom it is prepared, or according to the
Hebrew text until the Shiloh comes, who is expected, who is vested
with authority , i.e., the Messiah, who is the expectation of the
nations (Genesis 49:9,10).
21. How are the person
and the coming of the Messiah described?
To begin with the person
and the coming of the Messiah are described in the Old Testament dimly and
vaguely (e.g. Genesis 12:3, 18:18, 22:16,18, 26:4, 28:14, 29:10). Subsequently,
the vagueness and dimness begin to disappear, as matters are elucidated and the
form of the Savior is clarified (Deuteronomy 18:15-18,
Ps. 11:109. Isaiah 7:14, 50:6, 53, Ezekiel 34:23-31. Daniel 9:21-27). Then,
gradually the time of his coming is specified (Daniel 9:24-27,
Haggai 2:6-10, Malachi 7). The same is done with the house and the ancestry,
from which he was going to be born (II Kings 2:16,
Is. 11:1-3), the place (Micah 5, and the details of his birth (Ps. 101:10-11,
Isaiah 11:1-3,), his life (Isaiah 9:1-2, 26:19, 35:3-6), Zachariah 9:9), his
death (Ps. 80:11-12, 40:10, 93:21, 48:22, Zachariah 11:12-13, 12:10, Isaiah
53:7) and his resurrection(Ps. 70:20, Hosea 6:3, cf. Isaiah 2, 60, and
Jeremiah 23:6, 30:31, and Hosea 2:18, Joel 2:28, Amos 9,:11, Obadiah 17, Jonah
1:17, Nahum 1:15, Habakkuk 3:2, Zephaniah 3:14f, Haggai 2:8, Zachariah 2:10,
14:8).
22. What do we confess
by the other designation the Son of God?
Through this designation we
confess that the Lord Jesus Christ is the Son of God the Father who has had no
beginning, and that he is the Word of God who rising from the divine nature,
the second person of the Trinity, the brightness of the glory of the Father.
23. What do we confess
by the word the only-begotten?
Through this word we
confess, that there is one Son and Word of God, and that he was in the bosom of
the Father, born from him before the ages.
24. What does Holy
Scripture say?
The Gospel of John calls
Jesus Christ Only-begotten Son and says, and we saw his glory, the glory of
an Only-begotten Son from a Father, full of grace and truth (John 1:14);
and then it goes on, No one has ever seen God; the Only-begotten Son, who
is in the bosom of the Father, he has explained this (1:18).
25. What do we confess
through the words, who was born of the Father before all the ages?
Through these words we
confess that the inhominated Word of God was the second distinctive existence
(hypostasis) of the Holy Trinity, and consequently, he was in the Father before
all the ages.
26. What do we confess
through the words light of light, true God of true God?
Through these words we
confess, that the Lord Jesus Christ, the Son of God, is Son by nature, not by
grace, as those who received adoption through Jesus Christ (John 1:14, cf.
Cyril of Jerusalems 3rd Catechism); that he is timeless
light that rising from the timeless light of the Godhead of the three suns;
that the Son and Word of God is light as the Father is light; because he is
true God not by grace or by partaking of divine grace, but according to nature,
as rising from the only true God, like a ray from a sun.
27. What do the
Scriptures say?
The prophet Isaiah says, Your
sun will not set, and your moon will not go out; because the Lord will be to
you an eternal light (Isaiah 60:19). The Apostle Paul says, Who is the
brightness of his distinctive existence (hypostasis), carrying all things by
the word of his power (Hebrews 1:3). Jesus himself said about himself, I
am the light of the world, he who follows me will not walk in darkness, but
will have the light of life (John 8:12).
28. What do we confess
through the words begotten, not created?
Through these words we
confess and insist that the Lord Jesus Christ is the Son of the Father who is
without beginning and not a creature that was deified by grace.
29. What do we confess
through the words one in being (homousios) with the Father?
Through these words we
confess, that Jesus Christ is Son from the being (ousia) of the Father,
not from one like it, because he has in him the entire being of the Father, as
light from light, and not from another being; and that he is the Divine Word,
who sits on the throne of the existing Trinity.
30. What do we confess
through the words through whom all things were made?
Through these words we
confess that the Lord Jesus Christ as Son and Word of God, as light from light,
true God from true God, not only he is not a creature, but also he is the
creator of the visible and mind-perceived nature, and that through him all
things came to be and without him nothing that has come to be has done so
(John 1:3).
31. What do we confess
through the words through him they came to be?
The phrase through him is
equal to by him, and declares that it was by his own will and
predetermination, not as through an instrument. Scripture says, he was in
the world, and the world was made through him=it was made by him,
as this is inferred from verses 1 and 2 of the 1st chapter of the
Gospel according to John.
(To be
continued)
ΙΕΡΗ
ΚΑΤΗΧΗΣΗ
ΤΟΥ
ΑΓΙΟΥ
ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ
ΤΟ
ΙΕΡΟ ΣΥΜΒΟΛΟ
ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ (ΤΟ
ΠΙΣΤΕΥΩ)
Μεταγλώτισση
στην
Νεοελληνική
Υπό
Πρωτοπρεσβυτέρου
Γεωργίου Διον. Δράγα,
δφ, δθ, δθ
1. Τι
είναι το Ιερό
Σύμβολο (Το
Πιστεύω);
Το
Ιερό σύμβολο
της Πίστεως
είναι ομολογία
πίστεως της
Αγίας,
Καθολικής και
Αποστολικής
Εκκλησίας και
καθορισμός
πίστεως, στον
οποίο
διατυπώνονται οι
αλήθειες τις
οποίες
παράλαβε η
Εκκλησία από
τους αγίους
Αποστόλους και
Μαθητές του
Σωτήρα Χριστού.
Οι
αλήθειες αυτές
είναι τα
δόγματα της
Εκκλησίας που
διατηρήθηκαν
αγνές,
άχραντες και
αμώμητες, σαν
να ήταν μέσα σε
ιερή κιβωτό,
δηλ. στους
κόλπους της
Μιας, Αγίας,
Καθολικής και
Αποστολικής
Εκκλησίας.
Οι τοπικές
Εκκλησίες
διατύπωσαν τις
θείες αλήθειες
που τους παραδόθηκαν
σε κανόνες τους
οποίους
χρησιμοποιούσαν
σαν σύμβολα
για να
ομολογήσουν
την ορθόδοξη
πίστη και
διάκριση των
Ορθοδόξων
πιστών. Ο
Ωριγένης
μιλάει για
αυτά τα
σύμβολα και
λέει σχετικά
με ένα από αυτά,
«Ο κανόνας
αυτός είναι η
κοινή
διδασκαλία που
διατηρείται σε
όλες τις
Εκκλησίες,
όπως
παραδόθηκε από
τους αγίους
Αποστόλους και
διατηρήθηκε
διαδοχικά
ανάμεσά τους
μέχρι σήμερα».
Ο
τύπος του
ιερού
συμβόλου, που
είναι κοινός
και χρησιμοποιείται
στην Εκκλησία
σήμερα
διατυπώθηκε
σαν κοινή
ομολογία
πίστεως των
Ορθοδόξων χριστιανών
από τις δύο
πρώτες οικουμενικές
συνόδους με
βάση τις
αρχαίες
ομολογίες. Η
πρώτη
οικουμενική
Σύνοδος που
συγκροτήθηκε
στην Νίκαια (325) προσδιόρισε
και διατύπωσε
τον όρο της
αληθινής και
ορθόδοξης
πίστης, που
συντάχθηκε από
αυτήν και
αποκαλείται Κανόνας
Πίστεως, Κανόνας
της Αλήθειας
και Κανόνας
της Εκκλησίας. Τον
όρο αυτό τον
διατύπωσε όπως
είναι σήμερα η
δεύτερη
οικουμενική
Σύνοδος (381) που
συγκροτήθηκε
στην
Κωνσταντινούπολη
(βλ. Γρηγορίου Νύσσης,
Λόγος
Κατηχητικός,
κεφ. 3).
2. Τι
λέει το
οικουμενικό
Σύμβολο της Πίστεως;
Άρθρο
1.
Πιστεύω εις
ένα Θεόν,
Πατέρα
Παντοκράτορα, ποιητήν
ουρανού και
γης, ορατών τε
πάντων και
αοράτων.
Άρθρο
2.
Και εις ένα Κύριον,
Ιησούν Χριστόν,
τον Υιόν του
Θεού, τον Μονογεννή,
τον εκ του
Πατρός
γεννηθέντα προ
πάντων των
αιώνων. Φως εκ
φωτός, Θεόν αληθινόν
εκ Θεού
αληθινού,
γεννηθέντα, ου ποιηθέντα,
ομοούσιον τω Πατρί,
δι ου τα πάντα εγένετο.
Άρθρο
3.
Τον δι ημάς
τους ανθρώπους
και δια την ημετέραν
σωτηρίαν
κατελθόντα εκ
των ουρανών
και σαρκωθέντα
εκ Πνεύματος
Αγίου και
Μαρίας της
Παρθένου και ενανθρωπήσαντα.
Άρθρο
4. Σταυρωθέντα
τε υπέρ ημών
επί Ποντίου
Πιλάτου, και
παθόντα και ταφέντα.
Άρθρο
5. Και
αναστάντα τη
Τρίτη ημέρα
κατά τας Γραφάς.
Άρθρο
6.
Και ανελθόντα
εις τους
ουρανούς, και καθεζόμενον
εκ δεξιών του
Πατρός.
Άρθρο
7.
Και πάλιν ερχόμενον
μετά δόξης κρίναι
ζώντας και
νεκρούς, ου της
βασιλείας ουκ έσται
τέλος.
Άρθρο
8.
Και εις το
Πνεύμα το Άγιον,
το Κύριον, το ζωοποιόν,
το εκ του
Πατρός εκπορευόμενον,
το συν Πατρί
και Υιώ συμπροσκυνούμενον
και συνδοξαζόμενον,
το λαλήσαν δια
των προφητών.
Άρθρο
9. Εις
μίαν, αγίαν καθολικήν
και αποστολικήν
Εκκλησίαν.
Άρθρο
10.
Ομολογώ εν
βάπτισμα εις άφεσιν
αμαρτιών.
Άρθρο
11.
Προσδοκώ ανάστασιν
νεκρών.
Άρθρο
12.
Και ζωήν του
μέλλοντος
αιώνος. Αμήν».
Ανάπτυξη
των άρθρων του
Ιερού Συμβόλου
της Πίστεως
3. Τι
ομολογούμε με
το 1ο άρθρο
του Συμβόλου
της Πίστεως;
Με
το άρθρο 1 του
Συμβόλου της
Πίστεως
ομολογούμε την
πίστη μας σε
ένα Θεό, Πατέρα,
παντοκράτορα,
δημιουργό του
ουρανού και
της γης, των
ορατών και των αοράτων
κτισμάτων.
4. Τι
ομολογούμε με
κάθε μια λέξη;
Με
κάθε μια λέξη
ομολογούμε μια
συγκεκριμένη
αλήθεια της
άγιας
θρησκείας μας
που είναι
απαραίτητη
στην ομολογία
της ορθόδοξης
πίστης.
5. Τι
ομολογούμε με
την πρώτη λέξη
του Ιερού
Συμβόλου, «πιστεύω»;
Με
το ρήμα «πιστεύω»
ομολογούμε ότι
οι αλήθειες
της θρησκείας
του Σωτήρα
Χριστού που
μας αποκαλύφθηκαν
είναι αλήθειες
που
υπερβαίνουν
ολοκληρωτικά
την κατανόησή
μας, γιατί
υπερβαίνουν
κάθε έννοια και
ο νους μας τις
πλησιάζει μόνο
με την πίστη.
6.
Γιατί αρχίζει
το Ιερό
Σύμβολο με την
πίστη;
α)
Επειδή μόνο η
πίστη οδηγεί
στο Θεό.
β)
Επειδή μόνο με
την πίστη
μπορεί ο
άνθρωπος να ευαρεστήσει
τον Θεό, όπως το
λέει και ο
Απόστολος Παύλος:
«χωρίς πίστεως
αδύνατον ευαρεστήσαι
τω Θεώ» (Εβρ. 1:6).
γ)
Επειδή η πίστη
είναι ο
οφθαλμός που
φωτίζει
ολόκληρη τη συνείδηση
και προξενεί την
σύνεση. Για
αυτόν τον λόγο
λέει ο
προφήτης Ησαΐας:
«Εάν δεν
πιστέψετε, δεν
θα καταλάβετε» (7:9).
7. Τι
ομολογούμε με
την φράση «εἰς
ένα Θεό»;
Με
την φράση «εις
ένα Θεόν»
ομολογούμε ότι
η τρισυπόστατη
θεότητα είναι
ενιαία.
Ομολογούμε,
δηλαδή, ότι ο
Πατέρας, ο Υιός
και το Άγιο
Πνεύμα είναι
ένας Θεός συναΐδιος,
συνάναρχος,
άτρωτος, και
αναλλοίωτος και
ότι έχει όλες
τις
τελειότητες.
«Όταν φέρεις
στον νου σου
τον Θεό πρέπει
να εννοήσεις
τον Πατέρα, έτσι
ώστε η
δοξολογία να
αποδίδεται
αδιαίρετα στον
Πατέρα και
στον Υιό και
στο Άγιο
Πνεύμα», λεει ο
άγ. Κύριλλος
Ιεροσολύμων (Κατήχηση
6).
8. Τι
εννοούμε με
την λέξη «Πατέρα»;
Με
την λέξη «Πατέρα»
εννοούμε ότι ο
ένας Θεός, που
υπάρχει μέσα
στην Τριάδα,
είναι
τρισυπόστατος,
ότι μέσα στην
τρισυπόστατη
θεότητα
διακρίνουμε
προσωπικά
χαρακτηριστικά
(ιδιώματα), του
Πατέρα, του
Υιού και του
Αγίου
Πνεύματος, και
ότι ο Πατέρας
είναι η ρίζα
του Υιού και
του Αγίου Πνεύματος.
Συνεπώς με την
λέξη «Πατέρα»
εκφράζουμε: α)
την προσωπική
ιδιότητα του
Θεού Πατέρα ως
του πρώτου
προσώπου της
Αγίας Τριάδας
και β), της
συγγένειάς μας
και της σχέσης
μας με τον
ουράνιο Πατέρα
εξ αιτίας της υιοθεσίας,
την οποία
πήραμε από τον
Σωτήρα μας Χριστό,
επειδή «όσοι
τον δέχτηκαν,
δηλαδή
πίστεψαν στο
όνομά του, πήραν
εξουσία να
γίνουν τέκνα
Θεού» (Ιωάν. 1:14),
και επίσης «δεν ξαναπήραμε
πνεύμα
δουλείας για
να φοβόμαστε,
αλλά πνεύμα
υιοθεσίας» (Ρωμ.
8:15). Ο Κύριλλος
Ιεροσολύμων
λέει ότι «δεν
πρέπει απλώς
να πιστεύουμε
στον ένα Θεό,
αλλά ότι είναι
και Πατέρας
του μονογενή
Υιού του, του Κυρίου
μας Ιησού
Χριστού» (Κατήχηση
7).
9.
Ποια εδάφια
της Αγίας
Γραφής μας
μιλάνε για τον
Τριαδικό Θεό;
Έχουμε
από το
Ευαγγέλιο τα
ίδια τα λόγια
του Σωτήρα μας
Χριστού, ο
οποίος έστειλε
τους Άγιους
Μαθητές του να
κηρύξουν και
τους έδωσε την
εντολή: «Πηγαίνετε
σε όλα τα έθνη
και κάνετε
όλους μαθητές
μου,
βαπτίζοντάς
τους στο όνομα
του Πατρός και
του Υιού και
του Αγίου
Πνεύματος» (Ματθ.
28:19). Επίσης, ο
Ιωάννης λέει: «Τρεις
είναι εκείνοι
που μαρτυρούνε
στον Ουρανό, ο
Πατέρας, ο Υιός
και το Άγιο
Πνεύμα, και
αυτοί οι τρεις είναι
Ένα» (Α Ιωάν. 5:7,8). Ο
Απόστολος
Παύλος λέει
στην Προς
Ρωμαίου Επιστολή
του, ότι «εξ
αυτού, και δι
αυτού και εις
αυτόν τα πάντα»
(Ρωμ. 11:36), με το
οποίο εκφράζει
το
τρισυπόστατο
της θεότητας.
Επίσης στην 2η
προς
Κορινθίους
Επιστολή του
λέει, «Η χάρις
του Κυρίου
ημών Ιησού
Χριστού, και η
αγάπη του Θεού
και Πατρός και
η κοινωνία του
Αγίου Πνεύματος
μετά πάντων
υμών» (13:13).
10. Τι
ομολογούμε με
τη λέξη «Παντοκράτορα»;
Με
την λέξη αυτή
ομολογούμε την
απόλυτη
κυριότητα και δεσποτία
του Θεού επάνω
σε όλα τα όντα
της νοητής και
της αισθητής
φύσης.
11. Τι
ομολογούμε με
το «ποιητήν
ουρανού και
γης, ορατών τε
πάντων και
αοράτων»;
Ομολογούμε
ότι ο Θεός
είναι ο μόνος
δημιουργός του
ορατού και του
νοητού κόσμου,
το οποίον έφερε
στην ύπαρξη
από το μηδέν, με
την θέλησή του
και εξ αιτίας
της αγαθότητάς
του.
12. Τι
ομολογούμε με
το 2ο άρθρο
του Συμβόλου
της Πίστης μας»;
Με
το 2ο άρθρο
του Συμβόλου
της Πίστης μας
ομολογούμε ότι
πιστεύουμε σε
ένα Κύριο
Ιησού Χριστό
τον Υιό του Θεού
τον μονογενή
τον εκ του
Πατρός γεννηθέντα
προ πάντων των
αιώνων, φως εκ
φωτός, Θεό αληθινό
εκ Θεού
αληθινού,
γεννηθέντα ου ποιηθέντα,
δι το οποίου έγιναν
τα πάντα (Ιωάν. 1:1, 3,
15, 30, 6:62, 8:28, 17:5-, Β Κορ. 7).
13. Τι
ομολογούμε με
τις λέξεις «και
εις ένα Κύριο
Ιησού»;
Με
τις λέξεις «Κύριο
Ιησού»
πιστεύουμε και
ομολογούμε α)
την θεότητα
του Ιησού,
διότι ένας
είναι ο Κύριος
ο Θεός, και β) την
σωτηρία του
ανθρώπινου
γένους που
έγινε από
αυτόν, διότι το
όνομα Ιησούς
εκφράζει το
έργο της το έργο
της σωτηρίας
της
ανθρωπότητας.
Συνεπώς ομολογούμε
με τις λέξεις
Ιησούς
Χριστός, ότι
πιστεύουμε
στον Θεάνθρωπο
Σωτήρα του
κόσμου.
14. Τι
ομολογούμε με
τον
προσδιορισμό «Ιησού
Χριστό»;
Με
τον
προσδιορισμό
του ονόματος «Ιησούς
Χριστός»
ομολογούμε,
ότι πιστεύουμε
στον Μεσσία
που ήλθε και
τον οποίον ανέμεναν
την προσδοκία
του Ισραήλ και
των εθνών ο οποίος
επρόκειτο σαν
ο Χριστός του
Κυρίου να
σώσει το
ανθρώπινο
γένος από την
τυραννία του
διαβόλου, και
ότι ο
αναμενόμενος
αυτός Μεσσίας
είναι ο Κύριος
Ιησούς.
15. Τι
σημαίνει η λέξη
«Χριστός»;
Η
λέξη «Χριστός»
σημαίνει τον
αλειμμένο, δηλ.
τον χρισμένο
με λάδι, επειδή
σύμφωνα με τον
παλαιό νόμο
χρίζονταν με
λάδι οι ιερείς,
οι βασιλείς
και οι
προφήτες, και
ονομάζονταν
χριστοί ή
χρισμένοι.
16.
Γιατί ο
Σωτήρας μας
ονομάστηκε «Χριστός»;
Ο
Σωτήρας μας
ονομάστηκε «Χριστός»,
διότι ήταν
εξαιρετικά και
κατ΄ εξοχήν
χρισμένος πάνω
από όλους του
άλλους, και
διότι
γεννήθηκε
ιερέας και
βασιλέας και
προφήτης και μάλιστα
αποδείχτηκε
ότι ήταν ο κατ
εξοχήν χρισμένος
ιερέας, ο μέγας
βασιλέας, και ο
κατ εξοχήν
προφήτης. Ήταν
πράγματι
χρισμένος από
την σύλληψή
του στην παρθενική
μήτρα της αειπάρθενης
Μαρίας και
μάλιστα ο
προσδοκώμενος
Μεσσίας.
17. Τι
λένε οι άγιες
Γραφές για τον
Χριστό;
Ο
Ψαλμωδός λέει
για τον Χριστό: «Αγάπησες
την δικαιοσύνη
και μίσησες
την ανομία. Για
αυτό σε έχρισε
ο Θεός, ο Θεός
σου με το λάδι
της αγαλλίασης,
πάνω από όλους
που είναι
μέτοχοί [στο
χρίσμα] σου» (Ψ. 44:8).
Ο Ησαΐας λέει: «Το
Πνεύμα του
Κυρίου είναι
επάνω μου, με το
οποίο με
έχρισε, και με
έστειλε να
αναγγείλω το
ευαγγέλιο
στους φτωχούς,
και να
θεραπεύσω τους
συντετριμμένους
στην καρδία, να
κηρύξω άφεση
στους
αιχμάλωτους
και ανάβλεψη
στους τυφλούς,
να στείλω τους
κομματιασμένους
με άφεση για να
κηρύξουν το
ευπρόσδεκτο
έτος του
Κυρίου» (Ης. 61:1, 2,
πρβλ. 42:7, Λουκ. 4:18-20).
Τα λόγια αυτά
του Ησαΐα τα
εφάρμοσε ο
Χριστός στον
εαυτόν του
όταν είπε
στους
ανθρώπους της
συναγωγής, «ότι
σήμερα
εκπληρώθηκε η
Γραφή αυτή
στις ακοές σας»
(Λουκ. 4:21). Με αυτά
τα λόγια και ο
Χριστός
συνιστά τον
εαυτόν του
στους
Ιουδαίους, ως
τον
αναμενόμενο
Μεσσία ή
Χριστό και
Κύριο.
18.
Ποιος είναι ο
πρώτος στην Κ.Δ. που
ονόμασε τον
Ιησού «Χριστό»;
Ο
πρώτος που
ονόμασε τον
Ιησού Μεσσία
ήταν ο Ανδρέας,
που ανάγγειλε
στον αυτάδελφό
του τον Πέτρο την
εύρεση του και
είπε: «Βρήκαμε
τον Μεσσία», το
οποίο
ερμηνεύεται, «τον
Χριστό» (Ιωάν. 1:42).
Έπειτα η Σαμαρείτιδα
που μιλούσε με
τον Σωτήρα
είπε το εξής: «Γνωρίζω
ότι έρχεται ο
Μεσσίας (ο
λεγόμενος
Χριστός) και
ότι όταν έλθει
Εκείνος θα μας
εξηγήσει τα πάντα»
(Ιωάν. 4:25,26). Επίσης
οι Μάγοι
ρώτησαν «που
γεννιέται ο
Χριστός» (Ματθ.
2:4); Ο Πέτρος τον
ονομάζει τον
Ιησού «τον Χριστό»,
γιατί του είπε,
όταν τον
ρώτησε, «Είσαι
Εσύ ο Χριστός, ο
προσδοκώμενος
Μεσσίας, ο Υιός
του Θεού του
ζώντος» (Ματθ. 16:16).
Ο ίδιος ο
Ιησούς
ονομάζει τον
εαυτόν του «Χριστό,
τον Σωτήρα, τον
προσδοκώμενο
Μεσσία». Ο
Ιωάννης ο
Πρόδρομος
ρωτάει μέσω
τον μαθητών
του τον Σωτήρα: «Είσαι
εσύ ο
ερχόμενος
(Μεσσίας, ο
Χριστός), ή
περιμένουμε κάποιον
άλλο» (Ματθ. 11:2); Ο
Αρχιερέας
εξορκίζει τον
Ιησού στο
όνομα του Θεού
του ζώντος, να
τους πει «αν
είναι αυτός ο
«Χριστός» ο Υιός
του Θεού, και
αυτός ομολόγησε
ότι είναι
αυτός ο ίδιος» (Ματθ.
26:63,64). Τέλος, ο
άγγελος του
Κυρίου που
ανήγγειλε στους
ποιμένες την
γέννηση του
Χριστού, τον
ονόμασε «Χριστό»,
λέγοντας, «Σήμερα
γεννήθηκε σε
σας ο Σωτήρας,
που είναι ο Χριστός
Κύριος» (Λουκ. 2:11).
19. Τι
φανερώνουν τα
όσα προλέχθηκαν
πάρα πάνω;
Από
αυτά που
προλέχθηκαν
φαίνεται ότι
οι Ιουδαίοι
περίμεναν τον
Μεσσία Χριστό
και τον
θεωρούσαν Υιό
του Θεού και
λυτρωτή του
κόσμου.
20.
Απαντά το
όνομα «Μεσσίας»,
δηλ. «Χριστός»,
στην Παλαιά
Διαθήκη;
Στην
Παλαιά Διαθήκη
μόνο στον 2ο Ψαλμό
και μάλιστα
κατά αναγωγική
ερμηνεία
αναφέρεται το
όνομα «Μεσσίας».
Το όνομα όμως «Μεσσίας»
φαίνεται ότι
ήταν το
πόρισμα όλων
των προφητικών
ρήσεων της
Παλαιάς Γραφής
αλλά και αυτής
της Ιεράς
Παραδόσεως των
Ιουδαίων η
οποία πήρε την
αφετηρία της
από την ρήση
του πατριάρχη
Ιακώβ: «Δεν θα
λείψει
άρχοντας από
τον Ιούδα και
ηγούμενος από
τους μηρούς
του, μέχρι να
εμφανισθεί
Εκείνος στον
οποίο ανήκει»
--κατά το
Εβραϊκό
κείμενο, «μέχρι
να έλθει ο Σηλώ,
δηλ. ο
ερχόμενος,
εκείνος που
κατέχει την
εξουσία, ο Μεσσίας
που είναι η
προσδοκία των
εθνών».
21.
Πως
προδιαγράφονται
το πρόσωπο και
η έλευση του Μεσσία;
Κατ
αρχήν το πρόσωπο
και η έλευση του
Μεσσία προδιαγράφονται
στην Παλαιά Διαθήκη
αμυδρά και ακαθόριστα
(π.χ. Γεν. 12:3, 18:18, 22:16,18, 26:4, 28:14, 29:10).
Έπειτα η ακαθοριστία
και η αμυδρότητα
αρχίζουν να υποχωρούν
καθώς τα πράγματα
διευκρινίζονται
και η μορφή του
Σωτήρα
διασαφηνίζεται
(Δευτ. 18:15-18, Ps. 11:109. Ησ. 7:14, 50:6, 53, Ιεζεκιήλ 34:23-31. Δανιήλ,
9:21-27), μέχρις ότου καθορίζεται
βαθμηδόν και ο χρόνος
της έλευσής του
(Δαν. 9:24-27, Αγγ. 2:6-10, Μαλαχίας
7). Το ίδιο συμβαίνει
και με την οικία
και την πατριά, από
την οποίαν έμελλε
να γεννηθεί (Β΄Βασιλέων
2:16, Ησ. 11:1-3), τον τόπο (Mιχ. 5), και τις
άλλες
λεπτομέρειες
της γέννησής
του (Ψ. 101:10-11, Ησ. 11:1-3,), του
βίου του (Ησ. 9:1-2, 26:19,
35:3-6), Zachariah 9:9), του
θανάτου του (Ψ.
80:11-12, 40:10, 93:21, 48:22, Ζαχαρ. 11:12-13, 12:10,
Ησ. 53:7) και της
αναστάσεώς του
(Ψ. 70:20, Ωσηέ 6:3, συγκρ. Και
Ησ. 2, 60, Ιερεμίου 23:6,
30:31, (και Ωσηέ 2:18, Ιωήλ,
2:28, Αμώς 9,:11, Αβδιού 17, Ιωνά
1:17, Ναούμ 1:15, Αββακκούμ
3:2, Σοφωνίας 3:14συν, Αγγαίος
2:8, Ζαχαρίας 2:10, 14:8).
22. Τι
ομολογούμε με
τον άλλο
προσδιορισμό «τον
Υιό του Θεού»;
Με
τον
προσδιορισμό
τούτο
ομολογούμε ότι
ο Κύριος
Ιησούς Χριστός
είναι ο Υιός
του Θεού, του προάναρχου
Πατέρα, ο Λόγος
του Θεού που
ανέτειλε από
την θεία φύση,
το δεύτερο
πρόσωπο της
Αγίας Τριάδας,
το απαύγασμα
της δόξας του
Πατέρα.
23. Τι
ομολογούμε με
τον
προσδιορισμό «τον
μονογενή»;
Με
την λέξη αυτή
ομολογούμε ότι
ένας είναι ο
Υιός και Λόγος
του Θεού, και
ότι ήταν στους
κόλπους του
Πατέρα πριν
από τους
αιώνες,
έχοντας
γεννηθεί από
αυτόν.
24. Τι
λέει η Αγία
Γραφή σχετικά
με αυτό;
Ο
Ευαγγελιστής
Ιωάννης
ονομάζει τον
Ιησού Χριστό «Υιό
Μονογεννή» και
λέει, «και θαυμάσαμε
την δόξα αυτού,
δόξα ενός
μονογενούς που
προήλθε από
ένα Πατέρα,
γεμάτος από
χάρη και αλήθεια»
(Ιωάν. 1:14), και
αμέσως μετά, «τον
Θεό δεν τον
είδε κανείς
ποτέ, ο
Μονογενής Υιός
, που βρίσκεται
στον κόλπο του
Πατέρα είναι
Εκείνος που
τον φανέρωσε» (1:18).
25. Τι
ομολογούμε με
τις λέξεις, «τον
εκ του Πατρός
γεννηθέντα προ
πάντων των
αιώνων»;
Με
τις λέξεις
αυτές
ομολογούμε,
ότι ο ενανθρωπσμένος
Λόγος του Θεού
ήταν η δεύτερη
υπόσταση της
υπαρκτικής
Αγίας Τριάδας,
και επομένως
ότι ήταν μέσα στον
Πατέρα πριν
από όλους τους
αιώνες.
26. Τι
ομολογούμε με
τις λέξεις, «φως
εκ φωτός, Θεόν αληθινόν
εκ Θεού
αληθινού»;
Με
τις λέξεις
αυτές
ομολογούμε ότι
ο Κύριος Ιησούς
Χριστός, ο Υιός
του Θεού, είναι
Υιός κατά την
φύση του, και
όχι κατά χάριν,
όπως εκείνοι
που υιοθετήθηκαν
μέσω του Ιησού
Χριστού (Ιωάν. 1:14,
πρβλ. και Κατήχηση
3 του αγ.
Κυρίλλου
Ιεροσολύμων),
και ότι είναι
άχρονο φως που
ανέτειλε από
το άχρονο φως
της Τρισήλιας
Θεότητας.
Ομολογούμε
επίσης ότι ο
Υιός και Λόγος
του Θεού είναι
φως όπως ο
Πατέρας είναι
φως, διότι
είναι Θεός
αληθινός όχι
κατά χάριν, ή επειδή
μετέχει στην
θεία χάριν,
αλλά από την
φύση του,
επειδή
ανέτειλε από
τον μόνο
αληθινό Θεό,
όπως μια
ακτίνα ανατέλει
από τον ήλιο.
27. Τι
λένε οι Άγιες
Γραφές σχετικά
με αυτά;
Ο
προφήτης
Ησαΐας λέει, «ότι
δεν θα δύσει ο
ήλιος σου, και η
σελήνη σου δεν
θα εκλείψει,
διότι ο Κύριος
θα είναι για
σένα αιώνιο φως»
(Ησ. 60:19). Επίσης, ο
απόστολος
Παύλος λέει, «ότι
εκείνος είναι
το απαύγασμα
της υποστάσεώς
του που
μεταφέρει τα
πάντα με το
ρήμα (τον
ενεργό λόγο)
της δύναμης
του» (Εβρ. 1:3).
Τέλος, ο ίδιος ο
Ιησούς λέει
για τον εαυτόν
του, «Εγώ είμαι
το φως του
κόσμου, και
όποιος με
ακολουθεί δεν
θα
αντιμετωπίσει
το σκοτάδι,
αλλά θα έχει το
φως της ζωής» (Ιωάν.
8:12).
28. Τι
ομολογούμε με
τις λέξεις «γεννηθέντα,
ου ποιηθέντα»;
Με
τις λέξεις
αυτές
ομολογούμε και
επιμένουμε στην
ομολογία ότι ο
Κύριος Ιησούς
Χριστός είναι
Υιός του πράναρχου
Πατέρα και όχι
κάποιο κτίσμα
που
θεοποιήθηκε
κατά χάριν.
29. Τι
ομολογούμε με
τις λέξεις, «ομούσιον
τω Πατρί»;
Με
τις λέξεις αυτές
ομολογούμε ότι
ο Ιησούς
Χριστός είναι
Υιός από την
ουσία του
Πατέρα, και όχι
από κάποια
παρόμοια ουσία,
διότι έχει
μέσα του
ολόκληρη την
ουσία του
Πατέρα σαν φως
εκ φωτός, και
όχι κάποια
άλλη ουσία.
Ομολογούμε
επίσης ότι
είναι ο ίδιος
Θεός Λόγος, που
κάθεται στον
θρόνο της
υπαρκτικής
Τριάδας.
30. Τι
ομολογούμε με
τις λέξεις, «δι
ου τα πάντα εγένετο»;
Με
τις λέξεις
αυτές
ομολογούμε ότι
ο Κύριος Ιησούς
Χριστός ως
Υιός και Λόγος
του Θεού, ως φως
εκ φωτός, Θεός
αληθινός εκ
Θεού αληθινού,
όχι μόνον δεν
είναι κτίσμα,
αλλά ο ίδιος ο
δημιουργός της
ορατής και της
νοούμενης, και
ότι από αυτόν
έγιναν τα
πάντα και
χωρίς αυτόν
δεν έγινε
τίποτε από όσα
έγιναν (Ιωάν. 1:3).
31. Τι
εννοούμε με
την φράση «δι
αυτού εγένετο»;
Η
φράση «δι αυτού εγένετο»
είναι ίση με
την φράση «από
αυτόν έγιναν»,
δηλ. από την
δική του
βούληση και
προαίρεση και
όχι σαν να ήταν
αυτός απλό
όργανο ή μέσο
(της δημιουργίας).
Η Γραφή λέει,
ότι «ήταν στον
κόσμο και ότι ο
κόσμος έγινε
δι αυτού» = «από
αυτόν» όπως
προκύπτει από
τα εδάφια 1 και 2
του πρώτου
κεφαλαίου του
κατά Ιωάννην
Ευαγγελίου.
[Στο επόμενο η
συνέχεια]